İlerleyen zamanla ortaya çıkan,  hücrelerden organlara kadar bütün yapılarda fonksiyonların giderek azaldığı, oldukça kompleks bir süreç olan yaşlanma, organizmanın büyüme ve gelişmesinde zamanla meydana gelen gerilemelerin toplamıdır. Yaşlılıkla birlikte, hücre yenilenmesinde, bariyer fonksiyonunda, hislerin algılanmasında, yara iyileşmesinde, yağ salgılanmasında, D vitamini üretiminde,  DNA onarımında azalma görülür. Deri yaşlanması 2 şekilde gerçekleşir. Bunlar, iç etkenler ve geçen zamanla ortaya çıkan biyolojik yaşlanma  çevresel etkiler arasında özellikle ultraviyole ışınları ile ortaya çıkan foto yaşlanmadır. Uzun yıllar güneş ışınlarına maruz kalma sonucu, deride oluşan morfolojik ve fizyolojik değişiklikler sonucu ortaya çıkan foto yaşlanma, ciltte kuruluk ve kırışıklara neden olur. Ayrıca, komedonla birlikte kabarmalara, telenjiektazi dediğimiz damar çatlamalarına, çillere, güneş lekelerine, düzensiz pigmentasyon bozuklukların, gevşemeye, sarkamaya ve döküntülere yol açar. Vücudumuzun güneş gören yerleri ile görmeyen yerleri karşılaştırıldığında bu fark açıkça görülmektedir. Erken yaşlanmanın %80’i güneş ışınlarına bağlı olarak gerçekleşmektedir.

Fotoyaşlanma, UVB’nin üst deriye, UVA’nın ise alt deriye yaptığı hasarların birikimleri ile oluşur. Etkileri, güneşle olan temasın süresine, sıklığına, coğrafi duruma, kişinin deri tipine göre ortaya çıkar ve önce yüz bölgesinde, daha sonra ellerde görülür. Açık tenli kişilerde fotoyaşlanma daha erken yaşlarda başlar.

Güneşten kaçarak yaşamak elbette ki imkânsızdır, dolayısı ile metobalizmamızın yavaşlamasını durdurmak ve kırışıklıklarla hiç tanışmamak mümkün değildir ancak günümüzde yaşlanmayı yavaşlatmak, artık eskiye oranla çok daha kolaydır. Bazı önlemler ve desteklerle yaşlanma hızını yavaşlatmak ve yaşlanma belirtilerini hafifletmek mümkündür. Güneşten koruyucu kremleri sadece tatilde değil, günlük yaşantımızda da kullanmak, en önemli gerekliliklerdir. Bunun dışında, sağlıklı beslenmek, spor yapmak, düzenli uyumak, sigara kullanmamak, aşırı alkolden uzak durmak, bilinçsizce ilaç kullanmamak da uzun süre gençliğimizi korumamıza yardımcı olur. Bunun dışında antioksidan içeren nemlendiriciler kullanılmalıdır.

Kırışıklıkları oluştuktan sonra yok etmede veya oluşmadan engellemede uygulanan bazı cerrahi olmayan girişimler ise botoks ve dolgu maddeleri uygulamaları, PPx mavi ışık teknolojisi, ablative ve non-ablative lazer kırışıklık uygulamaları, kimyasal ve bitkisel peeling, mezoterapi alternatif uygulamalar arasındadır. 
 

Güneşin zararlı etkilerine karşı antioksidanlar
Hücreleri hasara uğratan serbest radikal adı verilen oluşumlar, yaşlanmayı hızlandıran etkenlerin başında gelir. Bu oluşumu etkisiz hale getirmek için antioksidan adı verilen maddelerin, çeşitli yollarla vucuda alınması gerekir. Pek çok meyve sebzede ve bakım ürünlerinde antioksidan madde (Vitamin C,  Vitamin E, Glutadyon, Lipoik Asit, Koenzim Q 10 gibi) vardır. Özellikle son zamanlarda gündeme gelen yeşil çay, üzüm çekirdeği ve nar güçlü antioksidanlardır. 

Dr. Erçin Özüntürk